NIEUWEJAORKE OUWE ZINGEN IN GALDER EN STRIJBEEK

20-12-2017||

NIEUWEJAORKE OUWE ZINGEN IN GALDER EN STRIJBEEK

Op 31 december is het traditioneel nieuwejaorke ouwe zingen in Galder en Strijbeek.

Nu 31 december op zondag valt, wordt het zingen verschoven naar zaterdag 30 december.

Bellen de kinderen weer bij u aan en wensen ze u al zingend een gelukkig nieuwjaar, beloon ze dan met wat kleingeld. Zelfs de kleinste kinderen trotseren daarvoor de kou en regen. Wij hopen dat u thuis bent en de jonge zangers beloont als ze voor uw deur staan. Het nieuwejaorke ouwe zingen is een  aloude traditie die gelukkig nog niet verloren is gegaan.

Toch merken wij dat het aantal kinderen dat door ons dorp trekt om nieuwejaorke ouwe te zingen jaarlijks minder wordt. Dit werd mede veroorzaakt door vuurwerk dat afgestoken werd in de straten waar de kinderen willen zingen. Vorig jaar was er nauwelijks meer vuurwerk omdat vuurwerk enkel op oudejaarsdag nog in de avond afgestoken mag worden. Daarnaast hield ook de politie een oogje in het zeil om overtreders direct aan te spreken. Dit zal ook dit jaar weer het geval zijn.

Ook dit jaar is tussen 10.00 en 12.00 uur de kinderopvang van PUUR  open. Ieder kind dat gaat zingen is welkom bij de BSO in de Leeuwerik om zijn handen te warmen aan het vuur, de schorre stem te smeren en te zingen natuurlijk. 

De tekst van het lied dat de kinderen zingen kunt u vinden op de website van de dorpsraad: www.galder-strijbeek.nl. Wij hopen dat veel kinderen de weg weer naar uw voordeur weten te vinden en u aan het einde van de dag zult zeggen:  ik ben enkele stuivers armer maar prachtige ervaring rijker. Dit laatste geldt niet alleen voor u maar zeker ook voor de kinderen die u een gelukkig nieuwjaar kwamen wensen. 

Dorpsraad Galder-Strijbeek 


Oudjaarszingen: een traditie die we moeten koesteren !
'Vroeger gingen wij elk jaar oudjaarzingen. We gingen dan van deur tot deur om onze kerstwensen en onze wensen voor het nieuwe jaar te zingen. In ruil kregen we overal een centje van de mensen toegestopt. Deze traditie lijkt echter uit te sterven. Er komen nog zeer weinig kinderen aan de deur de laatste jaren.'
Wikipedia:

Nieuwjaarszingen is een folkloristisch gebruik. Het gebeurt op oudejaarsdag.

De kinderen komen dan nieuwjaar wensen aan de voordeur en zingen meestal een kort en krachtig liedje.

In vele dorpen blijft dit beperkt tot in de voormiddag, maar dankzij het steeds later opstaan van vele mensen blijven de kinderen dan vaak voor een gesloten deur staan en het zingen gaat dus meer en meer verder in de namiddag.

De meeste kinderen hebben een zak op de buik hangen, opgehouden door een lintje rond de hals. Deze zak is ongeveer 20 bij 30 centimeter en meestal gemaakt van keukendoek. Tegenwoordig zijn het echter meestal plastic zakken. Na het wensen doet de toegezongene een centje of wat snoep in de zak. Tegenwoordig kunnen dit ook balpennen of stukken fruit zijn.

In sommige dorpjes komen meer dan duizend kinderen langs in de voormiddag, maar vele mensen merken toch dat het nieuwjaarszingen zo stilaan minder populair wordt.

Wat wel steeds groter wordt is het zingen bij valavond. Dan zijn de tieners aan de beurt. Het zingen blijft, maar dan wel verkleed. Vaak zingen ze ook enkel bij mensen die ze kennen, waar ze dan een borrel of wat geld krijgen. Het zingen is voor deze jongeren een soort opwarmertje om hierna op café of naar een fuif te gaan.

Oudjaars(nieuwjaars) zingen in de 17e eeuw

Het oudjaarszingen (nieuw joarke ouwe) in Galder en Strijbeek kent een lange traditie. Echter is niet bekend op welk moment deze traditie is begonnen. Wel is bekend dat dit gebruik al in meerdere generaties voorkomt.

In de zeventiende eeuw, zo meldt de geschiedschrijver Jan ter Gouw in De Volksvermaken, ging Oudjaar gepaard met volle bekers en luide gezangen. Er werd veel in de lucht geschoten. 'Langs de straten trokken hele troepen jongelingen rond om te schieten: schot op schot knalde uit de koffij- en wijnhuizen, en de burgers schoten uit hunne stoepen'. Menig Amsterdammer bewaarde hiervoor een apart kanonnetje op zolder.

Daarnaast grepen zogeheten Nieuwjaarszangers hun kans. Met een liedtekst als: 'Boven aan de hemel, Hangt een zak met zemel, Iedere zemel kost een duit, Hang den gierigen bliksem uit' gingen veelal arme mensen van huis tot huis om, blijkens een keur uit 1785, 'den luiden iets af te nemen of te eisen'. Dit dient letterlijk te worden genomen. Er bestaan getuigenissen van nieuwjaarszangers die huizen binnendrongen en zich ongevraagd te goed deden aan wat daar voor eetbaars aanwezig was.

Voor een lieflijker accent zorgden schoolkinderen die voor hun ouders nieuwjaarsbrieven schreven, om te laten zien hoe ver zij met schrijven gevorderd waren. De school kon op die manier tevens onder de aandacht brengen dat het schoolgeld nog moest worden betaald. In Vlaanderen zijn zulke brieven tot vandaag gebruikelijk gebleven. Lees meer...

In Galder en Strijbeek wordt op 31 december het volgende liedje gezongen: 

nieuwe jaorke ouwe

de katjes zen verkouwe

ze zitten in een schuitje

ze blazen op un fluitje

Ze roepen jaor op jaor

Ik wens u een zaolig nieuwe jaor. ...Echt waer !




Enkele andere voorbeelden van zulke nieuwjaarsliedjes zijn de volgende:

Oud jaar, nieuw jaar
'k wens u een gelukkig nieuwjaar!
oud jaar, nieuwjaar
twee koeken is een paar
ik wens jullie een gelukkig nieuwjaar!
Nieuwejaarke zoete
'k heb kou voete
'k heb ne kouwe rug
'k kom volgend jaar terug
Nieuwejaarke zoete
Een varken heeft 4 voeten
4 voeten en ne staart
dat is wel een centje waard
ja ja, dat is waar, kwens gelukkig nieuwejaar
Nieuwjaarke hottentot
ons vader heeft ne kletskop
Zeven jaar zonder haar,
Ik wens u een gelukkig nieuwjaar
Nieuwjaarke hottentot
Ons vader e ne kletskop
Ons moeder is een wit konijn
Moekik daar dan een kind van zijn
Nieuwjaarke hottentot
ons vader heeft in zijn broek geprot
had hij zoveel niet gegeten,
Had hij niet in zijn broek gescheten'
Helder klinkt ons liedje door de winterlucht
In alle straatjes hoor wat een gerucht.
Kinderhartjes wensen U een zalig jaar,
wil ons mandje vullen en tot volgend jaar.

Wanneer men de deur niet opent, zingen de kinderen vaak het volgende:

Hoog huis, laag huis
Er zit een gierige pin in huis

of 

boven in dun hemel
daar hangt een zak met zemel
iedere zemel is un duit
hang dun gierige bok moar uit

Thuis   |   Servicepunt   |   Galder-Strijbeek   |   Ondernemend   |   Natuur & Recreatie   |   Jeugd   |   Senioren   |   Dorpsraad